Reklama

Dzieci Bałut

2018-09-04 13:45

Dominika Szymańska
Edycja łódzka 36/2018, str. II

Archiwum Stowarzyszenia „Na co dzień i od święta”
Mural przy ul. Wawelskiej

Szare, przedwojenne kamienice i ich przygnębiające bramy. Splątane, brukowane uliczki, czasem wiodą donikąd, czasem giną po to, by kilkaset metrów dalej wyrosnąć na nowo na mapie miasta. Wystarczy skręcić raz w lewo, raz w prawo, by nagle znaleźć się na prostej drodze do przeszłości

Bałuckie mury pamiętają jeszcze stłoczonych ponad miarę ludzi, nazistowską zbrodnię, żydowskie, polskie i romskie zmaganie. W tym roku od likwidacji Litzmannstadt Ghetto mijają 74 lata. I choć na jego terenie codziennie toczy się małe życie: ktoś idzie do pracy, ktoś do lekarza, staruszka wraca z zakupami, a dziecko zbiera pokemony, wędrując Łagiewnicką, Przemysłową, Franciszkańską, Zielną czy Jakuba wystarczy unieść wzrok na wysokość pierwszego piętra, by spotkać tych, którzy tu żyli i zginęli.

Z szarych bałuckich murów wyłaniają się czarno-białe wizerunki dzieci, które je zamieszkiwały. Dziewczynka z obozu cygańskiego, ubrana w jasną sukienkę, siedzi boso na chodniku. Chłopiec z getta dźwiga ciężką skrzynię. Inny, ledwie kilkuletni, stoi nieruchomo ze swoim konikiem bujanym bez biegunów. O ludzkiej tożsamości stanowi imię lub twarz. W znakomitej większości znamy jedynie twarze niektórych z nich. Utrwalone na fotografiach przetrwały do dziś. Przetrwały też imiona Dawida Sierakowiaka, Abramka Cytryna czy Abramka Koplowicza. Imiona pozostałych giną w otchłani czasu, zasypane mnogością zbrodni i przelanej krwi.

Murale pamięci „Dzieci Bałut” powstają od siedmiu lat w ramach programu „Patriotyzm jutra”, realizowane przez Stowarzyszenie „Na co dzień i od święta”. Kuratorem i pomysłodawcą projektu jest Katarzyna Tośta, która znajduje zdjęcia i budynki stające się łącznikami między tym, co było, a tym co jest. Naturalnej wielkości postaci odwzorowywane są i przenoszone za pomocą szablonu na ścianę przez Piotra Saula – asystenta na Wydziale Malarstwa i Rzeźby ASP we Wrocławiu – i Damiana Idzikowskiego – asystenta w Pracowni Podstaw Grafiki Warsztatowej łódzkiej ASP.

Reklama

26 sierpnia odsłonięto kolejny mural przy ul. Wawelskiej 1 przedstawiający anonimową, żydowską dziewczynkę. – To była wyjątkowa sytuacja, bo pierwszy raz mural powstał w miejscu, gdzie to sami mieszkańcy zgłosili się do nas parę lat temu, wyrażając takie pragnienie. Nie mieściła się tam żadna instytucja z czasów getta. Nie znam też losu żadnej z osób, która w czasie II wojny światowej mieszkała właśnie w tym miejscu. Mamy więc zdjęcie nieznanej dziewczynki w anonimowym miejscu – opowiada Katarzyna Tośta.

W Filii nr. 6 Biblioteki Miejskiej przy ul. Marynarskiej 9 miał też miejsce wernisaż wystawy poświęconej muralom pamięci, gdzie zaproszeni goście, Katarzyna Tośta i Maciej Cholewiński (autor zdjęć i komentarza do wystawy), barwnie opowiadali o historii powstawania murali i swoich bałuckich doświadczeniach. – Stwierdziliśmy, że warto historię, okrucieństwo, których doświadczyli ludzie, właśnie na terenie getta w czasie II wojny światowej, przedstawić poprzez los dzieci, które są zupełnie niewinnymi ofiarami. W naszych muralach wykorzystujemy zdjęcia, które rzeczywiście były zrobione na terenie getta. Ale mamy też zdjęcia konkretnych osób, których losy i historia są nam znane. I wtedy są to najczęściej zdjęcia zrobione przed wojną, w połowie lat 30. – opowiada Katarzyna Tośta.

Natomiast Maciej Cholewiński stwierdza: – To dla mnie idealny przykład pomnika, bo [mural] ma w sobie wszystko, co pomnik powinien mieć: ładunek emocjonalny, dydaktyczny, wzruszający i, przede wszystkim, estetyczny. Podoba mi się poetyckość tego pomnika. To nie (...) coś, co straszy, uderza w wielkie C, tylko po prostu tutaj ktoś mieszkał, tutaj ktoś cierpiał, tutaj ktoś zginął – warto by było, żebyśmy o tym pamiętali.

W ciągu 7 lat powstało 27 murali, które wtopiły się w bałucką rzeczywistość. Warto wybrać się na spacer po tej wyjątkowej dzielnicy i – idąc ich śladem – odkryć prawdziwie ludzkie oblicze tych, którzy zbyt często stali się tylko kolejnymi liczbami straconych. Wystawę fotografii poświęconych muralom „Dzieci Bałut” można oglądać w bibliotece przy ul. Marynarskiej do końca września.

Tagi:
mural

Upamiętnili wydarzenia sprzed wieku

2019-02-13 07:44

Monika Jaworska
Edycja bielsko-żywiecka 7/2019, str. III

Monika Jaworska
Ten mural wykonano dla upamiętnienia wydarzeń z 1919 r.

Kilka dni trwały skoczowskie uroczystości upamiętniające wydarzenia, jakie odbywały 100 lat temu na Śląsku Cieszyńskim w czasie trwającej wtedy wojny polsko-czechosłowackiej. Największym starciem była bitwa pod Skoczowem w dniach 28-30 stycznia 1919 r. pomiędzy oddziałami polskimi a wojskami czechosłowackimi.

Na uroczystości, trwające od 28 stycznia do 2 lutego, złożyło się odsłonięcie tablic pamiątkowych, zapalenie zniczy na grobach żołnierzy poległych w bitwie pod Skoczowem, prezentacja muralu na Małym Rynku czy też spotkanie edukacyjne dla uczniów szkół gminy Skoczów dot. wydarzeń z 1919 r. W Muzeum Parafialnym św. Jana Sarkandra otwarto wystawę historyczną pt. „Śląscy lekarze dla Niepodległej”. Zorganizowano również dużą konferencję naukową pod hasłem: „Skoczów 1919. Finał wojny o Śląsk Cieszyński” z udziałem wybitnych historyków i badaczy regionalistów z Polski i Czech. Podczas konferencji zaprezentowano najnowsze badania naukowe, dotyczące wydarzeń z roku 1919. Jednym z prelegentów była miejscowa historyk Halina Szotek, która przybliżyła swoje spotkanie z naocznym świadkiem bitwy pod Skoczowem – ks. Janem Unickim.

Nie zabrakło modlitwy. W skoczowskim kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła była sprawowana Msza św. w intencji poległych żołnierzy. – Te uroczystości są obchodzone w różnych miejscach naszego miasta, ale poproszono również, żeby odprawić Mszę św. za tych, którzy zginęli podczas tej bitwy. 100 lat temu ktoś oddal życie – dał ofiarę z siebie, abyśmy mogli dziś w tym miejscu być, abyśmy mogli nazywać się Polakami i mogli mówić ojczystym językiem. Śmierć tamtych ludzi nie była daremna. Nie możemy przechodzić obok tych wydarzeń obojętnie – zauważył proboszcz ks. Witold Grzomba, podkreślając, że każda wojna jest dramatem – zarówno dla żołnierza, jak i jego bliskich.

Finał uroczystości nastąpił w sobotę 2 lutego na terenie przy kościele ewangelickim Świętej Trójcy. Tam grupy rekonstrukcyjne zaprezentowały inscenizację historyczną ukazującą walki o Skoczów w 1919 r. Na rynku zaś można było zobaczyć okolicznościowe wystawy.

Głównymi organizatorami obchodów byli: Miejskie Centrum Kultury „Integrator”, Urząd Miejski w Skoczowie i Muzeum Parafialne im. św. Jana Sarkandra.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

25 marca – Dzień Świętości Życia

2019-03-23 10:59

BP KEP / Warszawa (KAI)

W uroczystość Zwiastowania Pańskiego, 25 marca, Kościół w Polsce będzie obchodził Dzień Świętości Życia. „Pasterze Kościoła w Polsce przypominają o największej wartości, jaką jest ludzkie życie” – czytamy w komunikacie po ostatnim zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu Polski.

Ivan Kmit/Fotolia

Dzień Świętości Życia przypada dziewięć miesięcy przed Bożym Narodzeniem. Jego celem jest budzenie wrażliwości na sens i wartość ludzkiego życia na każdym jego etapie oraz zwrócenie uwagi na potrzebę szczególnej troski o nie. W okolicach tego dnia na Jasną Górę przybywają obrońcy życia z całej Polski, by modlić się w intencji ochrony życia.

Co roku z okazji Dnia Życia w całej Polsce w różnym czasie organizowane są również Marsze dla Życia i Rodziny. To wyraz publicznego świadectwa o podstawowej wartości ludzkiego życia od poczęcia oraz rodziny opartej na małżeństwie kobiety i mężczyzny, otwartym na przyjęcie i wychowanie dzieci. W tym roku 24 marca, w Narodowym Dniu Życia, ulicami Warszawy przejdzie pierwszy ogólnopolski Narodowy Marsz Życia.

W Dniu Świętości Życia wiele osób składa też przyrzeczenia Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego czyli zobowiązuje się do modlitwy w intencji dziecka zagrożonego zabiciem w łonie matki. Do tego, aby każda parafia włączyła się w dzieło Duchowej Adopcji, zachęcali biskupi w komunikacie po ostatnim zebraniu plenarnym. O włączenie się w tę inicjatywę apeluje również dyrektor Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin ks. Przemysław Drąg oraz Krajowa Doradczyni Życia Rodzinnego Beata Choroszewska.

„Chcemy zaprosić, aby wszyscy księża proboszczowie, rodzice, katecheci i nauczyciele przypomnieli dzieciom i młodzieży, ale także małżeństwom i rodzinom o tym, że każde życie ludzkie jest piękne i jest święte” – podkreśla ks. Przemysław Drąg.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Mocni Duchem i wiedzą

2019-03-26 08:20

Grzegorz Jacek Pelica

Grzegorz Jacek Pelica

Moc Ducha Świętego w rodzącym się Kościele - to tytuł 16. edycji Archidiecezjalnego Konkursu Wiedzy o Nowym Testamencie. Po przygotowaniach i eliminacjach szkolnych, 19 marca rozstrzygnięto go w Szkole Podstawowej im. Kazimierza Górskiego w Wierzbicy. Patronat nad konkursem objął dziekan dekanatu siedliskiego i proboszcz parafii pw. Matki Bożej Ostrobramskiej w Wierzbicy ks. Krzysztof Proskura, który ufundował nagrody i wyróżnienia oraz wójt gminy Wierzbica Zdzisława Deniszczuk, która zapewniła wszystkim uczestnikom drugie śniadanie. Sekretarzem konkursu i głównym organizatorem była Halina Rybaczuk, katechetka z Wierzbicy, przy wsparciu wikariusza ks. Grzegorza Garbacza.

Oprócz pogłębienia wiedzy biblijnej, ze szczególnym uwzględnieniem księgi Dziejów Apostolskich, która opisuje historię chrześcijan w pierwszym wieku i działanie Ducha Świętego w Kościele czasów apostolskich, konkurs miał na celu pogłębienie wiedzy o wartościach i właściwych postawach, której efektem jest zapobieganie uzależnieniom i nałogom. W finale zmagań, mających wykazać wiedzę w zakresie jednej z najobszerniejszych i najtrudniejszych ksiąg Nowego Testamentu, wzięło udział 27 uczestników z kilkunastu szkół z całego województwa.

Zwycięzców wyłoniła komisja w składzie: ks. Tomasz Atras, ks. Grzegorz Opoka, ks. Michał Bijak i Marian Gański. Spośród uczniów najstarszych klas szkoły podstawowej nagrody otrzymali: Oliwia Zając (Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Kaniem), Wiktoria Świderczuk (SP w Lisznie) i Dariusz Stepczuk (SP w Wierzbicy), Alan Kieś (SP nr 7 w Chełmie). Przyznano dwa wyróżnienia; otrzymali je Łukasz Staniak i Natalia Stepczuk (SP w Wierzbicy). W kategorii młodzieży gimnazjalnej najlepszymi okazali się: Magdalena Puk (SP nr 1 w Chełmie), Justyna Niedźwiecka (SP w Lisznie) i Amelia Kuchcewicz (SP nr 2 w Łęcznej). Wyróżniono: Marcelinę Zakrzewską (SP nr 2 w Łęcznej), Michała Bielawskiego (SP nr 18 w Lublinie) oraz Aleksandrę Kaźmierak i Natalię Hanczaruk (SP w Wierzbicy). Wiedzę gimnazjalistów oceniali: ks. Grzegorz Garbacz, Elżbieta Kurzempa, Ewa Protasiewicz i Grzegorz Jacek Pelica.

Kolejna edycja konkursu zaplanowana została dla szkół podstawowych na marzec przyszłego roku, a tematem będzie prawdopodobnie jedna z Ewangelii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem