Reklama

Wspomnienia o polskich świętach na Kresach

Krystyna Czupryniak mieszka w Legnicy wraz z wnukiem. Urodziła się na Wileńszczyźnie, ponad 30 lat mieszkała w Mołdawii. Przez władze radzieckie została pozbawiona obywatelstwa polskiego. Jednak w lutym 2002 r. odzyskała je i teraz już na stałe mieszka w Polsce. Marzy o jednym, aby jej najbliższa rodzina również mogła na stałe przyjechać do Ojczyzny.

Niedziela legnicka 4/2003

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Trudne początki

Reklama

Pani Krystyna spędzi swoje pierwsze Boże Narodzenie w Polsce. Radość będzie tym większa, że jest z nią wnuk Władysław, a z Mołdawii przyjedzie jeszcze córka. Kontakt z Ojczyzną miała już od dłuższego czasu, ale dopiero w lutym udało się odzyskać polskie obywatelstwo. Właściwie dzięki zbiegowi okoliczności i dzięki życzliwości wielu ludzi Pani Krystyna zamieszkała w Legnicy. Nie jest to jeszcze jej wymarzone mieszkanie. Jednak cieszy się, że ma dach nad głową. Mieszka w budynku po byłym biurowcu. Ściany cieniutkie. W lecie było bardzo gorąco, w zimie jest bardzo zimno. Ogrzewanie nie działa. Ciepło ma tylko dzięki piecykowi elektrycznemu. Od państwa otrzymuje emeryturę, jednak jest ona bardzo niska, ledwo starcza na podstawowe rzeczy. Całe szczęście, że nie musi płacić za mieszkanie. W rozmowach p. Czupryniak bardzo często mówi o wielkiej dobroci i życzliwości ludzi, dzięki którym może tu mieszkać. Mimo iż warunki są bardzo trudne, nigdy nie narzeka. Są ludzie, którzy niosą jej pomoc. Podkreśla, że największe jej marzenie spełniło się - jest w Polsce. Chciałaby jednak znaleźć jakąkolwiek pracę. Potrafi robić właściwie wszystko. Z wykształcenia jest inżynierem, pracowała jako nauczycielka, współpracowała z radiem, pisze artykuły do prasy polonijnej. Praca jest jej bardzo potrzebna. Otrzymała dla swojego wnuka zezwolenie na pobyt w Polsce. Władziu chodzi do szkoły podstawowej, uczy się dobrze. Pani Krystyna pragnie, aby w Polsce zdobył wykształcenie i tutaj budował swoją przyszłość. Chciałaby też sprowadzić do Ojczyzny córkę. Do tego, oczywiście, konieczne jest mieszkanie i odpowiednie dochody. Pani Krystyna ma nadzieję, że to drugie wielkie marzenie też się spełni. Czy znajdą się dobrzy ludzie, którzy w tym pomogą? Na razie p. Czupryniak żyje radością ze zbliżających się świąt i z przyjazdu córki.

Wigilia na Nowogródczyźnie

Reklama

W polskich rodzinach Boże Narodzenie zawsze było obchodzone uroczyście. Przed Wigilią - wspomina pani Krystyna - kiedy żył jej dziadek, zabierał ją do lasu po choinkę. Trzeba było ciepło się ubrać z powodu śniegu i silnych mrozów. Wybierali tę najładniejszą. W domu rodzinnym nigdy nie ubierało się drzewka wcześniej, odbywało się to w dniu Wigilii. Cała rodzina razem przygotowywała ozdoby choinkowe. Wszystkie robione były ręcznie, z materiałów, jakie były dostępne. Były łańcuchy, pająki ze słomy, aniołki, serduszka. Przy tej pracy śpiewano kolędy. Śpiew był cichutki, istniało zagrożenie, że ktoś mógłby donieść władzom i mogłyby wyniknąć z tego kłopoty. Czasy były ciężkie, władze radzieckie oficjalnie zakazały nawet stawiania choinek w domach. Ojciec pani Krystyny pracował w hucie szkła. Razem z kolegami, po kryjomu, przygotowywali małe zabawki, które potem zawieszane były na choince.
Wigilia rozpoczynała się od wspólnej modlitwy i czytania fragmentu Pisma Świętego o narodzeniu Jezusa. Najmłodsi klęczeli, starsi na stojąco słuchali Słowa Bożego, które odczytywała najstarsza osoba w rodzinie - prababcia. Pani Krystyna nie pamięta Wigilii bez opłatka, choć ze zdobyciem go było nieraz wiele problemów. Trzeba było pokonać ponad 25 km, żeby dotrzeć do kościoła lub do jakiegoś księdza z Polski. Nie było to zadanie łatwe. Tak jak w każdym domu, było składanie życzeń i dzielenie się opłatkiem. Na stole pojawiały się tradycyjne polskie potrawy. Był też zając, ponieważ dom pani Krystyny znajdował się wśród lasów i pól, łatwo więc było go upolować.
Charakterystyczną potrawą na wigilijnym stole były śleżyki. Składały się na nią dwie rzeczy. Pierwszą przygotowywało się z wody, cukru, miodu, maku, rodzynek i orzechów. Do tego wypiekało się ciasto z mąki, wody i soli. Małe kawałki ciasta maczało się w tej "zupie" i jadło. To danie przygotowuje się do dzisiaj.
Podczas Wigilii zawsze wspominało się tych, którzy odeszli. Najpierw rodzina pani Krystyny dowiedziała się o śmierci ojca, który zginął na Syberii przed 1950 r., potem zmarł dziadek i prababcia. Wspominano też wszystkich Polaków, którzy oddali swoje życie na dalekiej Syberii. Oczywiście, zawsze na każdym stole było jedno nakrycie dla niespodziewanego gościa.
Na Pasterkę jeździli najczęś-ciej starsi. Dzieci pozostawały w domu, ponieważ władze radzieckie zabraniały jakichkolwiek praktyk religijnych lub okazywania swojej wiary dzieciom. Miały być one wychowywane w duchu ateistycznym. Do koś-cioła trzeba było jechać wiele kilometrów, najczęściej saniami. Ten, który był we wsi, zamknięto jeszcze podczas wojny. W latach 50. został zburzony.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Boże Narodzenie w Mołdawii

Przez ponad 30 lat pani Krystyna mieszkała w Mołdawii. Wyszła za mąż za Polaka, który stamtąd pochodził. Polaków było tam mniej. Wielu z nich nie mówiło w ojczystym języku lub mówiło słabo. W Kiszyniowie nie było kościoła, istniała jedynie kaplica ormiańska, którą w latach 60. udostępniono katolikom. Księży było bardzo mało. Ci, którzy przyjeżdżali z Polski, żyli w ciągłym niebezpieczeństwie. Sytuacja zmieniła się dopiero w 1989 r. Katolicy mogli już oficjalnie i bez żadnych przeszkód praktykować. Oddano im nawet kościół, który był zbudowany w XIX w.
W polskich rodzinach święta przebiegały podobnie jak na Nowogródczyźnie. Nie zawsze jednak był opłatek. Można było liczyć jedynie na opłatki, które przychodziły w listach. Na stole zamiast śleżyków była kutia, indyk oraz postne gołąbki i bigos. Przed Pasterką wystawiano jasełka. Ksiądz przed rozpoczęciem Mszy św. uroczyście wkładał figurkę Dzieciątka Jezus do żłóbka.
Po zmianie sytuacji politycznej Polakom żyło się lepiej, powstało nawet polskie przedszkole i polskie klasy w szkole. Pani Krystyna, która pracowała jako nauczycielka, zaczęła przygotowywać spotkania wigilijne dla Polaków. Wielu z nich po raz pierwszy miało okazję poznać świąteczne zwyczaje swoich dziadków. Opowiadała również o tradycjach, św. Mikołaju, potrawach wigilijnych. Uczyła swoich rodaków kolęd. Przy okazji tych spotkań wielu rodziców zaczynało sobie przypominać niektóre wydarzenia ze swojego dzieciństwa. Były to spotkania pełne radości i wzruszeń.
Polskie zwyczaje świąteczne p. Czupryniak wprowadzała również wśród dzieci. Dla większości z nich były to rzeczy zupełnie nowe. Przygotowywała wraz z nimi choinki, żłóbek, jasełka. Po raz pierwszy zaprezentowała polskie zwyczaje bożonarodzeniowe, które obejrzeli nauczyciele, wychowawcy oraz przedstawiciele władz oświatowych w Kiszyniowie. Wszyscy byli zachwyceni bogactwem symboli i różnych elementów świątecznych.

Pierwsze święta w kraju

Pani Krystyna ze wzruszeniem mówi, że od długiego czasu marzyła o powrocie do Polski. Przez wiele lat była pozbawiona Ojczyzny, nawet polskiego obywatelstwa. Spełniło się jej największe marzenie. Ma polskie obywatelstwo, mieszka w Legnicy. To były pierwsze święta, pierwsza Wigilia u siebie. Spędziła je wśród najbliższych, którzy przyjechali z Mołdawii.
Teraz największym jej pragnieniem jest, aby córka i wnuk również mogli zamieszkać na stałe w Polsce i mieć tutaj swój własny kąt.

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Znamy herb i dewizę Papieża Leona XIV

2025-05-10 15:54

[ TEMATY ]

Papież Leon XIV

Vatican Media

„In Illo uno unum” – „W Nim stanowimy jedno” tak brzmi dewiza Ojca Świętego. W podstawowych elementach Leon XIV zachował swój wcześniejszy herb, wybrany podczas jego konsekracji biskupiej, a także motto.

Herb Leona XIV to tarcza podzielona ukośnie na dwie części. W górnej części znajduje się błękitne tło, na którym widnieje biała lilia – symbol czystości oraz Maryi. Dolna część ma jasne tło i przedstawia obraz nawiązujący do Zakonu św. Augustyna: zamkniętą księgę, na której spoczywa serce przeszyte strzałą. Ten symbol odnosi się do doświadczenia nawrócenia św. Augustyna, które sam wyjaśnił słowami: „Vulnerasti cor meum verbo tuo” – „Przeszyłeś moje serce swoim słowem”.
CZYTAJ DALEJ

Peru cieszy się z papieża z „peruwiańską duszą”

2025-05-09 18:06

[ TEMATY ]

Peru

Papież Leon XIV

Vatican News

Kard. Robert Prevost przed konklawe

Kard. Robert Prevost przed konklawe

Ledwie biały dym rozwiał się z Kaplicy Sykstyńskiej w Rzymie, w Peru zaczęły pojawiać się nagłówki świadczące o radości z wyboru nowego papieża. „Papież jest Peruwiańczykiem” - napisała gazeta „La Razón”. Wybór Amerykanina, kard. Roberta Prevosta na papieża wstrząsnął całym krajem w Ameryce Południowej. Leon XIV spędził większą część swojego życia w Peru.

Media szybko opublikowały peruwiański dowód tożsamości papieża, ponieważ po dziesięcioleciach pobytu w tym kraju kardynał otrzymał także obywatelstwo tego andyjskiego państwa. „Trudno będzie mi opuścić wszystkie te społeczności” - powiedział w swoim ostatnim wywiadzie na peruwiańskiej ziemi przed wyjazdem do Rzymu dwa lata temu.
CZYTAJ DALEJ

Diecezjalna Pielgrzymka Służby Liturgicznej Ołtarza

2025-05-10 14:14

Karolina Krasowska

Błogosławieństwo do funkcji lektora przyjęło 150 kandydatów.

Błogosławieństwo do funkcji lektora przyjęło 150 kandydatów.

„Pielgrzymi Nadziei. Ministranci - misjonarze - takimi chce was Bóg". Pod takim hasłem w Rokitnie odbywa się dziś Diecezjalna Pielgrzymka Służby Liturgicznej Ołtarza. Do sanktuarium Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej przybyli ministranci i lektorzy z całej diecezji.

Wydarzenie rozpoczęło się koncertem zespołu Full of Grace, po którym był czas na konferencję. Głównym punktem pielgrzymki była Msza św. pod przewodnictwem bp. Tadeusza Lityńskiego z obrzędem błogosławieństwa do funkcji lektora.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję