W roczny cykl pracy Duszpasterstwa Apostolstwa Trzeźwości i Pomocy Rodzinie Diecezji Legnickiej wpisane są nie tylko dyżury wolontariuszy w Krzeszowie i codzienna posługa w poszczególnych regionach. Ważną rolę pełnią także okresowe spotkania współpracujących z grupami duszpasterzy. Takie właśnie spotkanie przed wakacyjną przerwą odbyło się w dniach 12-13 czerwca w Ośrodku Pomocy Psychologicznej „Leśniczówka” w Boguszowie-Gorcach. Wzięła w nim udział niewielka grupa duszpasterzy. Miało ono charakter warsztatów poświęconych tematyce szeroko pojętej przemocy w rodzinie oraz pedofilii. Gospodarzami spotkania i prelegentami byli państwo Maria i Jacek Telesfor-Kasprzak, psychoterapeuci Szkoły Psychoterapii Uzależnień CEDR.

Zgłębić wiedzę

Warsztaty nie tylko dały szansę pogłębienia znajomości zagadnienia. Stały się także okazją do spotkania w kapłańskim kręgu. Atmosferze sprzyjało m.in. wieczorne ognisko w pierwszym dniu warsztatów oraz wspólna Eucharystia sprawowana w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej w Boguszowie-Gorcach. Przewodniczył jej ks. kan. Bronisław Piśnicki, zaś okolicznościową homilię wygłosił wikariusz biskupi ds. formacji stałej duchowieństwa ks. prał. Leopold Rzodkiewicz. Ważnym elementem wykładów i seminariów było rozróżnienie pojęć „pedofilia” i „czyny o charakterze pedofilskim”, które często w potocznym rozumieniu oznaczają to samo. Oczywiście, mimo prawnego zróżnicowania podejścia do obu tych zjawisk, wspólną cechą obu jest traumatyczny charakter doświadczenia dziecka, które ma długofalowy i negatywny wpływ na jego dalszy rozwój. Zjawisku powyższemu sprzyja bądź determinuje je przemoc rodzinna. Temu został poświęcony drugi dzień warsztatów. Samo zjawisko nie jest nam obce – zarówno tak z relacji niektórych podopiecznych, jak i z szeroko nagłaśnianych relacji medialnych. Kiedy przyszło do konkretów, okazało się, że ta negatywna rzeczywistość codzienności wielu rodzin jest zdecydowanie szersza.

Skala przemocy

Wydawałoby się, że zagadnienie przemocy jest powszechnie zrozumiałe i obszernie opisane. Warsztatowe spotkania pokazały jednak, że z tą rzeczywistością jest związane wiele kwestii umykających ogólnej świadomości społecznej. Pewnym zaskoczeniem dla nas stało się uświadomienie, jak wiele rodzajów przemocy funkcjonuje w codzienności naszego życia. Jako taka przemoc pojawia się w wielu postaciach i funkcjonuje na wielu płaszczyznach.

Dosyć zaskakująca dla nas była wielość czynników uruchamiających przemoc. Oprócz najczęściej dostrzeganych, biologicznych (nadmierna reaktywność) istnieją bowiem czynniki psychologiczne (słaba kontrola emocji), środowiskowe (akceptowanie przez społeczność pewnych form agresji) oraz społeczno-kulturowe (systemy rodzinne i wzorce kulturowe). Motywatorem przemocy mogą się stać także substancje chemiczne (alkohol, leki, narkotyki) – przy czym alkohol (i pozostałe) nie są bezpośrednią przyczyną przemocy, lecz raczej usprawiedliwieniem dla jej stosowania i unikania odpowiedzialności.

Część poświęconego zagadnieniu czasu zajęła prezentacja filmów, pokazująca schemat rozwoju zjawisk przemocowych.

Dwudniowe warsztaty udowodniły, że skala komplikacji zagrożenia, wielość form i czynników wywołujących i potęgujących eskalację jest tak duża, że – aby odpowiedzialnie podchodzić do tego zjawiska w posłudze duszpasterskiej oraz w pracy pedagogiczno-wychowawczej – potrzebna jest pełna świadomość jego złożoności, objawów oraz konsekwencji. Za przybliżenie nam tych treści gorąco dziękujemy naszym gospodarzom państwu Marii i Jackowi Kasprzakom.