Większa Unia dwóch prędkości

Wygląda na to, że za kilka lat do Unii Europejskiej mogą zostać przyjęte kolejne kraje: Serbia i Czarnogóra. Nie wiadomo jednak, jaka to będzie Unia. Choć plany Komisji Europejskiej przyjęcia obu krajów zostaną przedstawione w lutym, do dokumentu już teraz dotarły zachodnie media. Wspomniane państwa powinny wstąpić przed 2025 r., mają się też toczyć zaawansowane negocjacje akcesyjne z Albanią, Bośnią i Hercegowiną, Macedonią oraz Kosowem. Plan oznacza wyraźną zmianę strategii Brukseli, która jeszcze 2-3 lata temu zapowiadała, że w najbliższej przyszłości do UE nie zostanie przyjęty żaden nowy kraj. Powodów tej niechęci do rozszerzenia było co najmniej kilka. Kłopoty sprawiane przez nowych członków wspólnoty i osłabienie zwolenników secesji w Wielkiej Brytanii – to niektóre z nich.

Przyczyn tej radykalnej zmiany również jest co najmniej kilka. Najważniejsze z nich to najpewniej chęć powiększenia Unii – okrojonej i osłabionej po nieodległym w czasie brexicie – i zablokowanie wpływów Kremla na zachodnich Bałkanach. Wstąpienie Serbii i Czarnogóry nie będzie automatyczne, zależy – jak sprecyzowano w ujawnionym przez media dokumencie – od wystarczającej woli politycznej, wprowadzenia w życie prawdziwych reform oraz rozwiązania sporów z sąsiadami, których jest niemało.

Nie wiadomo jednak, jaka to będzie UE, bo naciski największych krajów wspólnoty w tej sprawie są coraz silniejsze. Premier Włoch Paolo Gentiloni i prezydent Francji Emmanuel Macron podczas spotkania w Rzymie ponowili poparcie dla koncepcji UE dwóch prędkości.

– Jesteśmy za Europą, która idzie naprzód. Potrzebujemy bardziej zjednoczonej Europy, zharmonizowania polityki ekonomicznej i fiskalnej – powiedział po spotkaniu Macron. Jak dodał Gentiloni, tempa podążania naprzód „nie może narzucać najwolniejszy wagon”.

Wojciech Dudkiewicz

***

Chiny w Pakistanie

Już drugą zagraniczną bazę morską zamierzają utworzyć Chiny. Pierwsza powstała w ubiegłym roku w afrykańskim Dżibuti, druga ma powstać przy wielkim pakistańskim porcie Gwadar. Ma on strategiczne położenie: w Zatoce Omańskiej, w pobliżu Zatoki Perskiej, blisko granicy z Iranem. Do portu i bazy – która ma być częścią kontrolowanej przez Chińczyków specjalnej strefy bezpieczeństwa – mają prowadzić z Chin nowoczesne połączenia drogowe i kolejowe, będące częścią Nowego Jedwabnego Szlaku. Port już od wielu lat odgrywa rolę symbolu chińskiej ekspansji w rejonie Zatoki Perskiej i Oceanu Indyjskiego. Chiny rozbudowują także swoją marynarkę. Szanghajska fima Jiangnan Shipyard Group rozpoczęła budowę kolejnego lotniskowca dla chińskiej armii. Będzie to trzecia chińska jednostka tego typu.

wd

***

Przełom w Niemczech

Ogłoszony przełom w rozmowach sondażowych w sprawie stworzenia koalicji rządzącej przez chadecję (CDU/CSU) i socjaldemokratów (SPD) to ważny, ale dopiero pierwszy krok w tworzeniu nowego rządu w Niemczech. Ostateczne porozumienie zależy jeszcze od zgody grup roboczych obu stron. Eksperci uważają, że nowy rząd powstanie nie wcześniej niż w marcu br. Fiasko rozmów o koalicji mogłoby oznaczać koniec kariery liderów CDU i SPD. W wyborach do Bundestagu we wrześniu ub.r. zarówno CDU/CSU (32,9 proc.), jak i SPD (20,5 proc.) uzyskały wyniki najgorsze w powojennej historii tych partii. Od końca października Angela Merkel i jej ministrowie sprawują swe obowiązki komisarycznie, co ogranicza pole manewru rządu, m.in. w sprawach międzynarodowych.

jk

***

Nowy obywatel Ekwadoru

Populacja Ekwadoru powiększyła się o sławnego Australijczyka – Juliana Assange. Założyciel portalu WikiLeaks, na którym ujawnił tajne amerykańskie dokumenty wojskowe i dyplomatyczne, który od 2012 r. przebywał w Ambasadzie Ekwadoru w Londynie, otrzymał ekwadorskie obywatelstwo. Assange schronił się w ambasadzie z powodu obawy przed ekstradycją do Szwecji, gdzie był podejrzany o napaść seksualną i gwałt (w ubiegłym roku dochodzenie w tej sprawie umorzono), i przed wydaniem go USA. Rząd Ekwadoru chciał mu przyznać status dyplomatyczny, który mógłby umożliwić opuszczenie placówki bez obawy o aresztowanie. Władze w Londynie to uniemożliwiają.

jk

***

Chcą autonomii

Rumun, Węgier dwa bratanki? Niekoniecznie. Węgierskie ugrupowania w Siedmiogrodzie domagają się przyznania autonomii tym rumuńskim rejonom, w których Węgrzy stanowią większość obywateli. Węgrzy (jest ich ok. 1,5 mln w 28-milionowym kraju) domagają się autonomii na trzech szczeblach: terytorialnym, administracyjnym oraz kulturowym. Dokument w tej sprawie podpisały 3 węgierskie partie: Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii, Ludowa Węgierska Partia Siedmiogrodu i Węgierska Partia Obywatelska.

jk

***

Szabat to szabat

Przegłosowanie przez izraelski Kneset ustawy, która upoważnia ministra spraw wewnętrznych do unieważnienia lokalnych przepisów pozwalających sklepom funkcjonować w szabat, to spełnienie postulatów konserwatywnej części społeczności żydowskiej. Ustawa wymaga, aby firmy, które chcą działać w szabat, były zobowiązane otrzymać pozwolenie nie tylko od władz lokalnych, ale także resoru spraw wewnętrznych. Zwolnione są m.in. stacje benzynowe, restauracje, bary, kawiarnie, teatry, kina i sale koncertowe. Przyjęcie nowej regulacji nie było pewne. Beniamin Netanjahu, premier Izraela, skrócił podróż do Europy, by wywrzeć nacisk na posłów z jego partii Likud, którzy grozili, że nie poprą ustawy.

wd