Ksiądz Robert Kufel od lat bada przeszłość naszej diecezji. Pracując na co dzień w naszym Archiwum Diecezjalnym, ma dostęp do bezcennych źródeł. One pozwalają poznać kościelną przeszłość ziem nad środkową Odrą. To właśnie w oparciu o archiwalia przechowywane w Zielonej Górze, ale i dzięki solidnej kwerendzie w archiwach innych diecezji i zgromadzeń zakonnych udało się zebrać niezwykły materiał.

Obecny trzeci tom Słownika obejmuje biogramy księży, których nazwiska zaczynają się na litery od „m” do „ś”. Jak wyjaśnia ks. Kufel, „W gronie tego duchowieństwa znaleźli się księża autochtoni, po zakończeniu wojny przez pewien czas pozostający na Ziemiach Odzyskanych, księża diecezjalni i zakonni, którzy przyjechali wraz z wiernymi z Kresów Wschodnich lub z pozostałych regionów, np. z Wielkopolski, Mazowsza i Małopolski, oraz duchowni, którzy po zakończeniu wojny otrzymali święcenia kapłańskie w Kościele gorzowskim. Zamierzeniem autora było pominięcie księży, którzy na krótki czas przyjechali do gorzowskiej Administracji Apostolskiej, aby przeprowadzić misje i rekolekcje lub zastępowali duchownych, np. w czasie kuracji szpitalnej i urlopów wakacyjnych”.

Całość wydawnictwa, w tym także i omawiany tom, obejmuje lata 1945-56. To czas bardzo szczególny w dziejach naszego Kościoła. 15 sierpnia 1945 r. kard. August Hlond utworzył Administrację Apostolą Kamieńską, Lubuską i Prałatury Pilskiej, zaś w roku 1956 przybył do Gorzowa pierwszy biskup tych ziem bp Teodor Bensch. W tym czasie administracja, a od końca 1950 r. ordynariat gorzowski, obejmowała tereny Pomorza Środkowego ze Słupskiem, Koszalinem, Pomorza Zachodniego ze Szczecinem, Ziemię Lubuską z Gorzowem i Zieloną Górą oraz Piłę. Na tym tak ogromnym obszarze pracowali księża, którzy po zniszczeniach ostatniej wojny próbowali odbudować życie religijne i społeczne.

Ich biogramy to tak naprawdę powojenna historia tych ziem. Tym większą wartość posiada książka ks. Kufla. Objętość 3. tomu to 400 stron tekstu. Na zawartość publikacji składają się następujące części: Określenia prawne jednostki terytorialnej Kościoła gorzowskiego, Uwagi redakcyjne, Biogramy księży w układzie alfabetycznym, Alfabetyczny wykaz księży pracujących w Kościele gorzowskim, Indeks pozostałych osób, Indeks miejscowości. Całość jest wydana bardzo estetycznie przez Agencję Wydawniczą „PDN” z Zielonej Góry. Sama publikacja, podobnie jak dwie wcześniejsze, jest recenzowana przez wrocławskiego historyka ks. prof. Józefa Swastka.

Jak wyjaśnia ks. Kufel, „Przy opracowywaniu not biograficznych księży przyjęto następujący schemat: nazwisko i imię (imiona), imię zakonne, skrót nazwy zakonu lub zgromadzenia, daty skrajne (rok urodzenia i śmierci), nazwa zakonu lub zgromadzenia, data i miejsce urodzenia, imiona rodziców i nazwisko rodowe matki, informacje o wykształceniu, data i miejsce ślubów czasowych i wieczystych, data i miejsce święceń kapłańskich, informacja o szafarzu święceń, chronologiczny przebieg służby w Kościele oraz data i miejsce śmierci oraz pogrzebu. Każdą notę uzupełniono o informacje dotyczące otrzymanych tytułów i odznaczeń. Na końcu każdego biogramu podano bibliografię informującą, gdzie można znaleźć bardziej szczegółowe dane dotyczące życia i działalności duchownego”.

Jakimś szczególnym symbolem całej publikacji jest okładka, na której znajduje się pióro pastorału bp. Teodora Bunscha z wygrawerowaną dedykacją: „J.E. Ks. Biskupowi Dr. Teodorowi Bunschowi w dniu 25 lecia godów kapłańskich ofiaruje duchowieństwo diecezji gorzowskiej 12 czerwca 1957”. Ten sam pastorał w dniu swego ingresu do katedry gorzowskiej przyjął bp Tadeusz Lityński na znak objęcia posługi biskupa zielonogórsko-gorzowskiego. To odwołanie się do symbolu wyjaśnia także okoliczności, w których książka, jak i cała seria, powstały. Wszystko dla uczczenia 70. rocznicy polskiej organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym oraz wyboru Tadeusza Lityńskiego na pierwszego biskupa diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, pochodzącego z tej ziemi.