Urodził się ok. 540 r. w Rzymie. Tam również zmarł 12 marca 604 r. Pochodził z zamożnej rodziny patrycjuszy. Jego rodzice, św. Gordian i św. Sylwia, zostali wyniesieni do chwały ołtarzy. Na jego wychowanie znacząco wpłynęły również jego ciotki: św. Farsylia i św. Emiliana. Otrzymał wykształcenie klasyczne, a także poznał prawo. Piastował różne urzędy cywilne, został nawet prefektem Rzymu. Po kilku latach rządów niespodziewanie zerwał z życiem świeckim – został benedyktynem, przekształcił rodzinny pałac w klasztor i rozpoczął życie ascetyczne.

W roku 576 przyjmuje święcenia diakonatu, a w roku 579 zostaje legatem papieskim (apokryzjariuszem) na dwór cesarski do Konstantynopola. Po powrocie do Rzymu został sekretarzem i doradcą papieża Pelagiusza II. Po śmierci Pelagiusza, 3 września 590 r., został wybrany jego następcą. Jest pierwszym mnichem, którego wybrano papieżem. Jest ojcem i świętym Kościołów katolickiego oraz prawosławnego.

Św. Grzegorz to naprawdę wielka postać w historii Kościoła. Dzięki swojemu wykształceniu i doświadczeniu był wprawnym administratorem dóbr kościelnych, reformatorem Kościoła i politykiem. Uzdrowił finanse papieskie, usunął z kurii papieskiej niegodnych urzędników. Podobnie uczynił z biskupami i proboszczami na parafiach. Był stanowczy wobec nadużyć. Walczył z symonią. Chętnie słuchano jego kazań. Rozwijał teologię – był bezdyskusyjnym autorytetem przez całe średniowiecze. Na stałe do teologii weszło jego nauczanie nt. ważności chrztu i święceń wśród heretyków, nierozerwalności małżeństwa, kultu aniołów i relikwii, darów Ducha Świętego i czyśćca. Angażował się w opiekę społeczną i akcje charytatywne. Przeprowadził reformę liturgiczną, tzn. ujednolicił i upowszechnił obrzęd Mszy św., tzw. Kanon Rzymski. Dotąd bowiem każdy kraj, a nawet wiele diecezji, miał swój własny ryt, co wprowadzało sporo zamieszania. Troszczył się o podniesienie poziomu życia moralnego świeckich i duchownych.

W 592 r. zawarł porozumienie z Longobardami, którzy zagrozili Rzymowi. W 596 r. podjął się reewangelizacji Brytanii – wysłał do Anglii ekspedycję misyjną złożoną z czterdziestu mnichów na czele z Augustynem, przyszłym biskupem Canterbury.

Jako patron nauczycieli św. Grzegorz może zachwycać i uczyć łączenia spraw Bożych i ludzkich, solidnego wykształcenia i głębokiej wiary. Tak jak on, każdy nauczyciel winien być autorytetem oraz dbać nie tylko o przekazanie wiedzy, lecz również o kształtowanie prawidłowych postaw ludzkich i formację duchową swoich uczniów.