Reklama

Niedziela Rzeszowska

Sto lat temu urodził się Józef Szajna

13 marca 1922 r. w Rzeszowie w rodzinie Juliana i Karoliny (z d. Pieniążek) Szajnów urodził się Józef Karol, o którym później mówiono, że jest jednym z pięciu największych artystów XX wieku.

Niedziela rzeszowska 13/2022, str. VI

[ TEMATY ]

Józef Szajna

Archiwum rodziny Szajnów

Audiencja u Jana Pawła II

Audiencja u Jana Pawła II

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Uczył się w II Gimnazjum im. S. Sobińskiego w Rzeszowie (dziś II LO im. płk. Leopolda Lisa-Kuli). We wrześniu 1939 r. znalazł się w 17. Pułku Piechoty i bronił Lwowa. Potem włączył się w działalność konspiracyjną w Szarych Szeregach (ps. Esjot 25). W 1941 r. przedostał się na Węgry, chcąc dołączyć do polskiej armii na Zachodzie. Został jednak aresztowany i zesłany do Auschwitz. Latem 1943 r. skazano go na śmierć za próbę ucieczki. Osadzono go w tzw. Stehzelle – celi stania. Tuż przed terminem egzekucji zmieniono komendanta obozu i z tej okazji ogłoszono „amnestię” dla skazańców. – Czyż to „skazanie na życie” – jak sam mawiał – nie było szczególnym znakiem Opatrzności?

Zimą 1944 r. przekazano go do Buchenwaldu. 15 kwietnia 1945 r. zbiegł z marszu śmierci. Dotarł do polskiego liceum w Maczkowie (tak nazwano miasteczko Haren, zdobyte przez 1. Dywizję Pancerną gen. Maczka) i tam zdał maturę.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Po przybyciu do kraju studiował w ASP w Krakowie. Zdobył dyplomy z grafiki i ze scenografii. Bardzo szeroka była jego działalność artystyczna – teatralna, plastyczna, naukowo-dydaktyczna.

W 1982 r., protestując przeciwko stanowi wojennemu, ustąpił ze stanowiska dyrektora teatru i profesora w ASP w Warszawie.

Reklama

13 marca 1997 r. otwarto w Rzeszowie „Szajna Galerię”. Przygotował wówczas słynny spektakl Déballage. 11 kwietnia 1997 r. miałem zaszczyt wręczać mu insygnia Honorowego Obywatela Miasta Rzeszowa.

Uniwersytet Rzeszowski wyróżnił go 7 czerwca 2007 r. tytułem doktora honoris causa. Takiż tytuł przyznały mu również inne uczelnie. 30 czerwca 2008 r. nadano mu pośmiertnie odznakę Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego.

Na Placu Cichociemnych w Rzeszowie znajduje się jego kompozycja przestrzenna Przejście 2001, przedstawiająca bramę z wyciętą sylwetką człowieka, przechodzącego od czasów pogardy do czasów poszanowania godności ludzkiej.

Z jego dzieł przebijają osobiste przeżycia wojenne. Emanują one refleksją o sensie życia i śmierci, o istnieniu człowieka w labiryncie losu, o pamięci i o niepamięci, o przyjaźni i o nienawiści, o przemocy i o rozpadzie, o roli artysty, o misji człowieka.

Profesor Szajna nie pałał żądzą odwetu. Mówił: „Nie wolno natomiast zapominać. Może, jeśli przekracza to nasze możliwości, nie trzeba przebaczać. Ale mścić się nie należy, bo ktoś to koło cierpienia musi przecież zatrzymać”. Wykładał także w WSIiZ w Rzeszowie. Miał nadzieję, że w rodzinnym mieście znajdzie się miejsce na jego wizjonerski pomnik Drabina do nieba. Mimo oficjalnych deklaracji nie ziściło się to do dziś.

W 2001 r. Józef Szajna był przyjęty przez Jana Pawła II. Podarował mu wymowny obraz pt. Numer. Józef Szajna spotkał się także z Ojcem Świętym Benedyktem XVI podczas jego wizyty w KL Auschwitz 28 maja 2006 r. Był wówczas jednym z 32 byłych więźniów tego obozu zagłady. Przekazał papieżowi miniaturę swojego pomnika Przejście.

Profesor Józef Szajna zmarł 24 czerwca 2008 r. w Warszawie. Spoczywa na Powązkach w kwaterze 14-3-11.

Szerszy materiał na temat prof. Józefa Szajny znajduje się na www.rzeszow.niedziela.pl .

2022-03-22 13:23

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Obrońca wiary

Niedziela Ogólnopolska 18/2022, str. VIII

[ TEMATY ]

święty

commons.wikimedia.org

Św. Atanazy Wielki

Św. Atanazy Wielki

Za życia nazywany był „Ojcem prawowierności”, po śmierci mówiono o nim, że jest „filarem Kościoła”.

Święty Atanazy urodził się w pobożnej rodzinie najprawdopodobniej w Aleksandrii, będącej jednym z największych miast Cesarstwa Rzymskiego. Jako młodzieniec udał się do pustelni, gdzie rozwijał swoją duchowość pod opieką św. Antoniego. Dorastał w cieniu prześladowań chrześcijan. Poprzez obserwowanie męstwa i odwagi męczenników, sam nabrał chartu w obronie tego, co najcenniejsze – wiary. Jak się wkrótce okazało, ta cecha pozwoliła mu stać się obrońcą wiary, gdy herezja Ariusza zaczęła zdobywać popularność na dworze cesarskim.
CZYTAJ DALEJ

Święty Atanazy z Aleksandrii

Niedziela Ogólnopolska 26/2007, str. 4-5

[ TEMATY ]

święty

www.fundacjamaximilianum.pl

Drodzy Bracia i Siostry!
CZYTAJ DALEJ

Watykan: Przed konklawe strażacy rozpoczęli montaż komina na dachu Kaplicy Sykstyńskiej

2025-05-02 12:11

[ TEMATY ]

konklawe

PAP/EPA/ETTORE FERRARI

Na dachu Kaplicy Sykstyńskiej zamontowano kominek. Jest to jeden z najbardziej charakterystycznych momentów, które będą nam towarzyszyć w okresie konklawe, aż do wyboru nowego papieża, 267. następcy św. Piotra.

To właśnie z tego kominka świat dowie się o wyborze, a oczekiwanie zaczyna się już teraz, ponieważ konklawe rozpocznie się 7 maja o godz. 10. 00 Mszą św. „Pro eligendo Pontifice”, a o godz. 16. 30 kardynałowie wejdą procesjonalnie do Kaplicy Sykstyńskiej. Następnie odbędzie się przysięga i „extra omnes” (wszyscy wyjdźcie) wypowiedziane przez mistrza ceremonii, abp. Diego Ravelli. Od tego momentu 133 kardynałów elektorów zostanie odciętych od świata zewnętrznego, który będzie mógł domyślać się przebiegu konklawe dzięki dymom wydobywającym się z kominka zamontowanego dzisiaj: dwa razy dziennie, jeden pod koniec poranka, a drugi pod koniec popołudnia, po każdych dwóch głosowaniach, i będą one czarne, jeśli nie zostanie osiągnięte porozumienie w sprawie wyboru nowego papieża. Biały dym będzie natomiast znakiem, że chrześcijaństwo ma nowego papieża.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję