W czasach wypraw krzyżowych, sporów o władzę i gwałtownych przemian społecznych urodził się na zamku Fontaine k. Dijon Bernard z Clairvaux. Był synem burgundzkiego rycerza marzącego o dworskiej karierze dla swoich dzieci. W Bernardzie dojrzewała jednak decyzja o innej drodze życiowej – gdy miał ok. 22 lat, wstąpił do klasztoru w Cîteaux i pociągnął za sobą braci, krewnych oraz przyjaciół. Już w 1115 r. powierzono mu założenie opactwa w Clairvaux. Kierował nim aż do śmierci, łącząc wymagającą ascezę z talentem organizacyjnym.