Ci, którzy idą drogą rad ewangelicznych, choć dążą do własnego uświęcenia, zarazem ukazują ludzkości (...) drogę „duchowej terapii”
„Vita consecrata”, Jan Paweł II

Święto Ofiarowania Pańskiego (2 lutego) Jan Paweł II w 1997 r. ustanowił Światowym Dniem Życia Konsekrowanego. To szczególna okazja do refleksji nad tajemnicą życia, tych których Bóg wybrał i powołał na wyłączną własność. Swoje powołanie realizują na drodze rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa. Osoby konsekrowane są powołane do szczególnej zażyłości z Jezusem i oddania się Mu w sposób „niepodzielny” - co podkreśla Jan Paweł II w „Vita consecrata”. Adhortacja ta rozróżnia pięć form życia radami ewangelicznymi: instytuty zakonne oddane całkowicie kontemplacji, instytuty zakonne oddane dziełom apostolskim tzw. czynne, instytuty świeckie, stowarzyszenia życia apostolskiego oraz stan dziewic, pustelników i wdów poświęconych Bogu. Na terenie naszej diecezji odnajdziemy kilka z tych form. Najstarszym Zakonem jest Zakon Braci Mniejszych (franciszkanie) w Pilicy-Biskupicach i Dzwono-Sierbowicach. Franciszkanie konwentualni, czyli Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych mają swój klasztor w Dąbrowie Górniczej-Gołonogu. Wymowną placówką zakonną w diecezji jest Dom Zakonny Ojców Kamilianów (Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym) przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Bolesławiu. W diecezji istnieje także 6 placówek męskich zgromadzeń zakonnych związanych z prowadzeniem duszpasterstwa parafialnego: Zgromadzenie Księży Najświętszego Serca Jezusowego (sercanie) w Sosnowcu; Towarzystwo Świętego Franciszka Salezego (salezjanie) w Sosnowcu, i Dąbrowie Górniczej; Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (pallotyni) w Sosnowcu; Zgromadzenie Oblatów św. Józefa w Będzinie; Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Jezusa w Sosnowcu oraz pierwsza placówka w Polsce Zgromadzenia Misjonarzy z Marianhill w Czeladzi. Na terenie diecezji swoje placówki ma 12 zgromadzeń żeńskich: Zgromadzenie Sióstr św. Karola Boromeusza w Dąbrowie Górniczej; Zgromadzenie Sióstr św. Feliksa z Kantalicjo III Zakonu Regularnego św. Franciszka (felicjanki) w Gieble; Zgromadzenie Małych Sióstr Niepokalanego Serca Maryi (honoratki) w Będzinie; Zgromadzenie Sióstr św. Jadwigi od Niepokalanej Dziewicy i Bogarodzicy Maryi (jadwiżanki) w Chechle i Sosnowcu; Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego w Sułoszowej; Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Czeladzi i Sosnowcu; Zgromadzenie Sióstr Męki Pana Naszego Jezusa Chrystusa (pasjonistki) w Będzinie i Dąbrowie Górniczej; Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Bukownie; Zgromadzenie Sióstr Najświętszego Serca Jezusa (Sacre Coeur) w Sosnowcu; Zgromadzenie Córek Matki Bożej Bolesnej (serafitki) w Jaworznie-Byczynie i Sosnowcu; Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej (służebniczki starowiejskie) w Jaworznie, Olkuszu, Będzinie i Siewierzu oraz Zgromadzenie Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w Pilicy. W sumie na terenie diecezji działa 21 żeńskich i męskich wspólnot życia konsekrowanego.