Ten Tydzień ma być dla nas, chrześcijan źródłem niepokoju, że jeszcze nie jesteśmy razem, że być może ciągle za mało czynimy w kierunku tej jedności. (…) Bycie chrześcijaninem to nie jest przywilej, gwarancja zbawienia, powód do świętego spokoju. Bycie chrześcijaninem to jest przede wszystkim ogromna odpowiedzialność. Chodzi o to, by chrześcijanie potrafili pokazać odpowiednią wizję życia. Życia pięknego, mądrego, odpowiedzialnego, życia wypływającego z Ewangelii. Tylko wtedy ekumenizm ma sens, jeśli chrześcijaństwo będzie się jawić jako godne wiary, jeśli będziemy świadkami. Życie w duchu Ewangelii posuwa sprawę jedności do przodu. Jeśli nie możemy być jeszcze razem w wierze, to bądźmy razem w skutecznym świadectwie” - mówił o. prof. Ireneusz Sławomir Ledwoń. W encyklice „Ut unum sint” Jan Paweł II nazywa modlitwę „duszą ruchu ekumenicznego”. Najlepszą rzeczą, którą można zrobić w obliczu podziałów, to modlić się razem i za siebie nawzajem. Warto, bez oczekiwania na natychmiastowe efekty, życzyć sobie wzajemnie: Niech Boży pokój, który przezwycięża wszelkie nieporozumienia, strzeże waszych serc i myśli w Jezusie Chrystusie (por. Flp 4, 7).

Ekumeniczne świadectwo Kościołów

Odpowiadając na to wezwanie do wspólnej modlitwy, wierni różnych wyznań od 18 do 25 stycznia zbierali się w lubelskich Kościołach, gdzie modlitwom przewodniczyli: Metropolita Lubelski, bp opolski prof. A. Czaja, ks. prof. S. Nowosad, prorektor KUL, o. prof. I. S. Ledwoń, prodziekan Wydziału Teologii KUL, ks. dr A. Kaim, ks. dr P. Kantyka, ks. prof. L. Górka oraz ks. dr S. Pawłowski. Zdecydowanie dziś potrzeba ekumenicznego świadectwa Kościołów i wypowiadania się jednym głosem, zwłaszcza wobec sygnałów godzących w chrześcijaństwo. Podczas nabożeństw ekumenicznych, homilie głosili goście z innych Kościołów: prawosławny abp Abel, ks. A. Gontarek z Kościoła polskokatolickiego, ks. dr D. Chwastek z Kościoła ewangelicko-augsburskiego, pastor M. Maikowski z Kościoła adwentystów dnia siódmego.
Ekumeniczną wędrówkę po lubelskich wspólnotach, nad której przebiegiem czuwał przewodniczący Archidiecezjalnej Rady Ekumenicznej ks. dr Krzysztof Grzesiak, rozpoczęła Msza św. w kościele pw. św. Mikołaja, którego gospodarzem jest ks. kan. Bogdan Zagórski. Eucharystii przewodniczył abp Józef Życiński, a pasterskie słowo wygłosił abp Abel. W poczuciu duchowej bliskości i sąsiedztwa kościoła św. Mikołaja i cerkwi prawosławnej podkreślił, jak ceni wieloletnią już współpracę obu Kościołów w naszym mieście, zgodne ich współistnienie i to, iż „spaja nas wiele gestów wyrażających praktyczny ekumenizm i dobrą wolę”. „Łączy nasze Kościoły, choćby dziś, wspólna modlitwa pod ołtarzem z figurą Mikołaja - świętego obu Kościołów” - mówił.

Stulecie ruchu ekumenicznego

Znaczące zasługi w pracy na rzecz jedności ma Instytut Ekumeniczny KUL. Zorganizował on konferencję z okazji 100. rocznicy narodzin ruchu ekumenicznego, gdzie głos zabrali: Metropolita Lubelski, abp Abel, bp opolski Andrzej Czaja, ks. dr S. Pawłowski, ks. prof. S. Nowosad, ks. prof. Piotr Jaskóła z Uniwersytetu Opolskiego, ks. archimandryta dr Warsonofiusz Doroszkiewicz, prof. Karol Karski z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, ks. dr. D. Chwastek, ks. A. Kaim. Jak mówili prelegenci, w duchowej macierzy Europy, od początku XX wieku można zauważyć zmiany. Następuje stopniowe zbliżanie się chrześcijan, przyzwyczajenie do wspólnych modlitw. Dążą oni do osiągnięcia jedności w kwestiach dogmatycznych i kanonicznych. Nie jest to łatwe, z uwagi na uwarunkowania historyczne czy kwestie kulturowe.
Gośćmi konferencji były siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża z Lasek, które przez swoją obecność przypomniały, że to w środowisku Lasek za sprawą s. Joanny Lossow pojawiały się pierwsze ekumeniczne inicjatywy. Jej ojciec był ewangelikiem. W czasach Soboru Watykańskiego II s. Lossow zaangażowała się w Sekcji Ekumenicznej przy Studium Duszpasterskim (późniejszy Ośrodek ds. Jedności Chrześcijan przy Warszawskiej Kurii). Organizowała Tygodnie Modlitw o Jedność Chrześcijan, współredagowała „Biuletyn Ekumeniczny”, była członkiem Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu.
Podczas sesji abp Abel zwrócił uwagę, że „bycie świadkiem Chrystusa powinno być ważniejsze od podziałów miedzy religijnych”. Przeciwieństwa istnieją, lecz „ekumenizm nie jest luksusem, ale obowiązkiem. Jeśli świadomie będziemy kierować spojrzenie ku Temu, który jest Drogą, Prawdą i Życiem, to nasze umysły zajaśnieją Jego światłością i możliwe stanie się to, co po ludzku wydaje się nieosiągalne” - mówił. Odwołanie się do Głowy, którą jest Chrystus, pomaga iść ręka w rękę, np. w działalności misyjnej, w dziele pomocy potrzebującym. Papieska Rada Popierania Jedności Chrześcijan i Komisja „Wiara i Ustrój” ŚRK podkreślają, że misjonarze byli pionierami działań na rzecz pojednania Kościołów.

Kultura w duchu ekumenizmu

W Tydzień Modlitw wpisane są na stałe różnorodne wydarzenia o tematyce ekumenicznej oraz wskazujące na wielokulturowość miasta. Archidiecezjalna Rada Ekumeniczna, Polska Rada Ekumeniczna o. Lublin, IE KUL, ACK UMCS „Chatka Żaka”, Fundacja „Ponad Granicami”, zaakcentowały Tydzień Modlitw koncertem, w którym zaprezentowały się chóry: ewangelicko-augsburski, katedry prawosławnej i rzymskokatolickiej parafii archikatedralnej. Oddzielnie chóry zaśpiewały przygotowane przez siebie utwory, m.in., „Do Chrystusa pospieszajmy”, „Nad Betlejem w ciemną noc” i „Cichą noc”, w oprac. A. Załęskiego, organisty parafii Świętej Trójcy. Wspólnie chóry wykonały kolędę „Bóg się rodzi”.
Tydzień modlitw pozostawia pytanie, czy nie zakończymy na tym symbolu starań o jedność, czy nie przestaniemy widzieć w sobie nawzajem brata i siostry. Pozostaje to zadaniem, które przypomniał ks. S. Nowosad w święto Nawrócenia Apostoła Narodów - św. Pawła: „Tydzień, w założeniu - zwrot do Boga o przywrócenie jedności, wskazuje, że wszelki podział międzyreligijny jest sprzeczny z wolą Chrystusa”. Jak mówił kard. Ratzinger w rozmowie z P. Seewaldem: „Ważne jest, byśmy akceptowali siebie jako chrześcijan i w istotnych sprawach starali się wspólnie świadczyć w świecie zarówno za właściwym kształtem porządku świeckiego, jak i za odpowiedzią na wielkie pytanie o Boga, o początek i kres człowieka”.