Modlitwa „Anioł Pański”

Benedykt XVI potwierdza wolę dialogu z islamem

Ubolewanie z powodu niewłaściwego odczytania i zrozumienia swej wypowiedzi nt. islamu wyraził 17 września Benedykt XVI w rozważaniach przed południową modlitwą Anioł Pański w Castel Gandolfo. Powiedział m.in.: „Ubolewam z powodu reakcji wywołanych krótkim fragmentem mego przemówienia na Uniwersytecie w Ratyzbonie, który uznano za obraźliwy dla wrażliwości wiernych muzułmańskich, podczas gdy chodziło o cytat z tekstu średniowiecznego, który w żadnym wypadku nie wyraża moich osobistych przekonań.
Wczoraj Kardynał Sekretarz Stanu złożył w związku z tym publiczne oświadczenie, w którym wytłumaczył rzeczywisty sens moich słów. Mam nadzieję, że uspokoi to nastroje i wyjaśni prawdziwe znaczenie mojego przemówienia, które w całości było i jest wezwaniem do szczerego i swobodnego dialogu, utrzymanego w duchu wzajemnego szacunku”.

Kard. Bertone objął urząd sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej

15 września nowy sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej 72-letni kard. Tarcisio Bertone przejął oficjalnie swe obowiązki. W Sali Szwajcarów Pałacu Apostolskiego w Castel Gandolfo Benedykt XVI odczytał list, który skierował do jego poprzednika, kard. Angelo Sodano, po czym mu go wręczył, a następnie odczytał po łacinie bullę z nominacją nowego sekretarza stanu.
Nowy sekretarz stanu, kard. Bertone, powiedział: „Podejmując szczególną misję, odmienną od tych, które dotychczas mi powierzano, cieszę się, że jej charakter niezaprzeczalnie duszpasterski będzie przedłużeniem tych misji, które już pełniłem”. Wyraził nadzieję, że bogaty w doświadczenia z przeszłości i „prowadzony mądrą ręką Opatrzności Bożej” potrafi wywiązać się ze swych nowych zadań. „Jestem świadom ciążącej na mnie odpowiedzialności, jak również powagi i złożoności zagadnień, które codziennie będę musiał podejmować”. Dodał, że jedyną ambicją, jaką żywi, jest pragnienie wykonania motta jego posługi biskupiej: Fidem custodire, concordiam servare (Wiarę zachować, zgodzie służyć).

Kard. Lehmann broni Papieża

Kardynał Karl Lehmann zdecydowanie odparł falę krytyki, z jaką spotkał się wśród muzułmanów wykład Benedykta XVI wygłoszony na Uniwersytecie w Ratyzbonie 12 września i zażądał od strony islamskiej zasadniczych wyjaśnień dotyczących polityki przemocy. W niektórych reakcjach na papieską wypowiedź dostrzega się bowiem „zamierzoną błędną interpretację” - powiedział przewodniczący Niemieckiej Konferencji Biskupiej 19 września w Berlinie podczas dorocznego spotkania ludzi Kościoła i polityki. Wśród zaproszonych gości byli m.in. kanclerz Niemiec Angela Merkel i liczni ministrowie.
W wystąpieniu nt. szans i granic dialogu między religiami Abrahamowymi Kardynał stwierdził, że wiele reakcji islamskich całkowicie opacznie przedstawia sposób myślenia Papieża. Przypomniał jego wypowiedzi z 2005 r. oraz całe jego dzieła teologiczne, które zawierają wielki szacunek Kościoła dla muzułmanów.
Uporczywe powtarzanie błędnej interpretacji słów Benedykta XVI dowodzi również, że w obecnej krytyce przemówienia papieskiego „nie chodzi o zwykłe nieporozumienie” - powiedział kard. Lehmann. Według niego, nieporozumienia mogły wyniknąć stąd, że „Papież przywołał ten kontrowersyjny fragment historyczny, może zbyt krótko ukazując warunki i tło tej wypowiedzi”. Wskazał również, że temat świętej wojny pozostaje do dziś jednym z najważniejszych w rozumieniu islamu.

Oświadczenie nt. stanowiska Benedykta XVI wobec islamu

Benedykt XVI jest „głęboko zasmucony” odbiorem jego przemówienia nt. islamu, które wygłosił podczas wizyty na Uniwersytecie w Ratyzbonie. Papieża zasmuca to, że niektóre fragmenty wypowiedzi zostały odczytane w sposób całkowicie nieodpowiadający jego zamiarom. Oświadczenie wyjaśniające stanowisko Ojca Świętego wobec islamu wydał 16 września sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Tarcisio Bertone.
Oto polski tekst oświadczenia:
„W obliczu reakcji strony muzułmańskiej na niektóre fragmenty przemówienia Ojca Świętego Benedykta XVI na Uniwersytecie w Ratyzbonie, a także wyjaśnień i uściśleń, jakie przedstawił już dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, pragnę dodać, co następuje:
- Stanowisko Papieża wobec islamu jest w sposób jednoznaczny zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym w dokumencie soborowym Nostra aetate: «Kościół spogląda z szacunkiem również na muzułmanów, czcicieli jedynego Boga, żyjącego i samoistnego, miłosiernego i wszechmocnego, Stworzyciela nieba i ziemi, który przemówił do ludzi. Starają się również poddawać z całej duszy Jego ukrytym postanowieniom, tak jak poddał się Bogu Abraham, do którego wiara islamska chętnie się odwołuje. Jezusa wprawdzie nie uznają za Boga, czczą Go jednak jako proroka i Jego dziewiczą matkę, Maryję, darzą szacunkiem i niekiedy pobożnie Ją wzywają. Oczekują nadto dnia sądu, kiedy Bóg odda zapłatę wszystkim wskrzeszonym ludziom. Dlatego też cenią życie moralne i czczą Boga szczególnie przez modlitwę, jałmużnę i post» (n. 3).
Równie jednoznaczna jest opcja Papieża na rzecz dialogu między religiami i kulturami. W czasie spotkania z przedstawicielami niektórych wspólnot muzułmańskich w Kolonii, 20 sierpnia 2005 r., powiedział on, że taki dialog między chrześcijanami a muzułmanami «nie może być traktowany jako tymczasowy wybór», po czym dodał: «Lekcje przeszłości powinny pomóc nam uniknąć powtarzania tych samych błędów. Pragniemy poszukiwać dróg pojednania i nauczyć się żyć, szanując tożsamość drugiego człowieka».
- Co do oceny bizantyjskiego cesarza Emanuela II Paleologa, przytoczonej przez niego w wystąpieniu w Ratyzbonie, Ojciec Święty absolutnie nie zamierzał ani nie zamierza podzielać jej, wykorzystał ją jedynie jako okazję do dokonania, w kontekście akademickim i zgodnie z tym, co wynika z pełnej i uważnej lektury tekstu, paru refleksji na temat związków między religią a przemocą w ogóle i zakończenia wyraźnym i radykalnym odrzuceniem religijnego uzasadnienia przemocy, z jakiejkolwiek by pochodziła strony. Warto przywołać w związku z tym to, co sam Benedykt XVI stwierdził niedawno w Przesłaniu upamiętniającym XX rocznicę międzyreligijnego spotkania modlitewnego o pokój, zwołanego przez jego umiłowanego poprzednika Jana Pawła II do Asyżu w październiku 1986 r.: «... przejawów przemocy nie należy przypisywać religii jako takiej, lecz ograniczeniom kulturowym, w jakich jest ona przeżywana i czasowi w jakim się rozwija. W istocie świadectwa głębokiej więzi istniejącej między stosunkiem do Boga a etyką miłości można stwierdzić we wszystkich wielkich tradycjach religijnych».
- Ojciec Święty jest zatem głęboko zasmucony, że niektóre fragmenty jego przemówienia mogły zabrzmieć jako obraźliwe dla wrażliwości wiernych muzułmańskich i zostały odczytane w sposób całkowicie nieodpowiadający jego zamiarom. Z drugiej strony w obliczu żarliwej pobożności wiernych muzułmanów ostrzegł on zeświecczoną kulturę zachodnią, by unikała «pogardy dla Boga i cynizmu, który uważa ośmieszanie sacrum za prawo do wolności».
- Potwierdzając swój szacunek i poszanowanie dla tych, którzy wyznają islam, życzy on sobie, aby udzielono im pomocy w zrozumieniu właściwego sensu jego słów, aby po szybkim przezwyciężeniu tego trudnego okresu, umocniło się świadectwo dawane o «jedynym Bogu, żyjącym i samoistnym, Stworzycielu nieba i ziemi, który przemówił do ludzi» i współpraca «w obronie i rozwoju sprawiedliwości społecznej, dobra moralnego oraz pokoju i wolności» (Nostra aetate, n. 3)”.

Kondolencje po śmierci zakonnicy w Somalii

Benedykt XVI ma nadzieję, że krew przelana przez 66-letnią włoską zakonnicę Leonellę Sgorbati, ze Zgromadzenia Misjonarek Maryi Pocieszycielki, zamordowaną 17 września w stolicy Somalii - Mogadiszu, „stanie się ziarnem nadziei na budowę autentycznego braterstwa między narodami przy wzajemnym poszanowaniu każdego wyznania religijnego”. Napisał o tym watykański sekretarz stanu kard. Tarcisio Bertone w telegramie kondolencyjnym, wystosowanym w imieniu Papieża do przełożonej generalnej zgromadzenia zamordowanej, matki Gabrieli Bono.
Wraz z jej rodziną zakonną i bliskimi Benedykt XVI opłakuje „siostrę, która z radością oddawała się posłudze ludności Somalii, działając szczególnie na rzecz rodzącego się życia i formacji w dziedzinie służby zdrowia”. Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej pokreślił, że przy tej okazji Papież raz jeszcze „zdecydowanie potępił wszelką formę przemocy”.

Strony informacyjne opracowano na podstawie doniesień korespondentów własnych, wiadomości Radia Watykańskiego i KAI.