Ministerstwo Sprawiedliwości, we współpracy z instytucjami i organizacjami rządowymi, a także pozarządowymi, dążąc do poprawienia sytuacji pokrzywdzonych, przygotowało Kartę Praw Ofiary. Dokument ten został podpisany pod koniec 1999 r. przez wszystkie polskie organizacje, instytucje i osoby prywatne stykające się w swojej pracy z ofiarami przestępstw. Polska Karta Praw Ofiary została opublikowana w formie "książeczki" przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Polska Karta Praw Ofiary powołuje się na postanowienia Konstytucji RP, a także zalecenia wypracowane przez społeczność międzynarodową zawarte m. in. w tak ważnych dokumentach jak: Deklaracja ONZ o podstawowych zasadach sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy z 1985 r., Europejska Konwencja o kompensacji dla ofiar przestępstw popełnionych z użyciem przemocy z 1983 r., Zalecenia Rady Europy w sprawie pozycji ofiary w prawie i procesie karnym z 1985 r., Zalecenia Rady Europy w sprawie zapobiegania wiktymizacji i pomocy dla ofiar przestępstw z 1987 r.
Postanowienia Polskiej Karty Praw Ofiary to zbiór 31 podstawowych praw oraz wyjaśnienie definicji "ofiara". Postanowienia zawarte w Karcie mają zastosowanie do wszystkich, bez względu na rasę, płeć, kolor skóry, wiek, język, wyznawaną religię, obywatelstwo, przekonania polityczne, wierzenia i praktyki kulturowe, majątek, urodzenie, status społeczny, pochodzenie etniczne czy też inwalidztwo.
Ofiarą w rozumieniu Karty jest osoba fizyczna, której dobro chronione prawem zostało bezpośrednio naruszone lub jest zagrożone przestępstwem. Postanowienia Karty jako ofiarę przestępstwa uznają także najbliższych pokrzywdzonego, jest to szersze potraktowanie pokrzywdzonego niż wynikające z art. 49 k. p. k.
Posiadać prawo oznacza, iż ofiara przestępstwa ma mieć realny dostęp i możliwość skorzystania z procedur gwarantujących realizację jego praw, zwłaszcza wtedy gdy są one naruszane.
Ofiara przestępstwa to osoba, która poniosła jakiś uszczerbek - zarówno fizyczny, jak i psychiczny - ale także osoba, która doznała wskutek przestępstwa zaburzeń emocjonalnych, strat materialnych lub istotnego naruszenia swoich praw, czy to w wyniku działania, czy też zaniechania. Dana osoba może być uznana za ofiarę niezależnie od tego, czy sprawca został ujawniony, zatrzymany, oskarżony lub skazany, i niezależnie od tego, czy jest on dla ofiary osobą najbliższą. Ofiarą jest również, jeżeli zachodzi taka potrzeba, najbliższa rodzina lub osoby pozostające na utrzymaniu ofiary, i osoby, które doznały krzywdy w sytuacji zagrożenia.
cdn.