Jesienią ubiegłego roku Polska uruchomiła swoje pierwsze planetarium cyfrowe. Jego posiadaniem szczyci się Instytut Fizyki Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Planetarium zaistniało dzięki staraniom astronoma częstochowskiego dr. Bogdana Wszołka. Środki na zakup systemu zostały wyasygnowane z budżetu miasta przez prezydenta Częstochowy dr. Tadeusza Wronę. System projekcyjny Digistar 3 SP pochodzi z USA. Pozwala on tworzyć i prezentować obrazy nieba oraz poszczególnych ciał niebieskich w reżimie trójwymiarowym. Umożliwia ogląd przestworzy wszechświata z dowolnego miejsca w Galaktyce i poza nią. W szczególności z pokładu wirtualnego wehikułu, którym można odbywać podróże w trójwymiarowej przestrzeni z dowolnie dużą prędkością. Obrazy prezentowane na sferycznym ekranie mogą być statyczne - jak w tradycyjnych planetariach albo dynamiczne - jak w kinach. Pełnobarwny obraz nieba jest generowany przez zestaw komputerów i za pomocą odpowiedniego projektora (działającego w oparciu o tzw. rybie oko) jest odwzorowywany na ekranie sferycznym. Ekran pokryty jest obrazem w każdym punkcie, w odróżnieniu od planetariów klasycznych, gdzie na ekranie kładą się tylko punktowe obrazy gwiazd.
Proces tworzenia i prezentacji pokazów odbywa się z użyciem najnowocześniejszych w świecie technologii grafiki komputerowej, stworzonej m.in. na potrzeby programów kosmicznych. Oznacza to, że prezentowane sceny są tak realistyczne, że widz ma poczucie uczestnictwa w akcji. Twórcy seansów, niekoniecznie o treściach astronomicznych, muszą panować nad doborem efektów, aby nie spowodować u widzów niepożądanych reakcji, takich jak ataki serca, zawroty głowy. Efekty graficzne są wspomagane akustycznie poprzez odpowiedni zestaw nagłośnienia przestrzennego.
Dzisiaj planetarium cieszy się ogromnym zainteresowaniem społecznym. Jego gośćmi są nie tylko częstochowianie, ale także grupy z całej Polski oraz z zagranicy. Po seansie widzowie zgodnie przyznają, że są pod niesamowitym wrażeniem tego, co przeżyli.
W okresie wakacyjnym planetarium kieruje swoją ofertę szczególnie do pielgrzymów odwiedzających Jasną Górę. Przybliżenie kosmicznego kontekstu funkcjonowania ludzkości oraz zwrócenie uwagi na wspaniałość wszechświata rozpoznawanego przez astronomię jest dziś ważnym, a czasem decydującym impulsem do refleksji nad sobą, światem i Stwórcą.

(B.W.)

Informacje o seansach można znaleźć na stronie:
www.planetarium.ajd.czest.pl
Rezerwacje grupowe pod adresem: t.kisiel@ajd.czest.pl
tel. (0-34) 361-49-18 wewn. 298 dzwonić najlepiej od wtorku do piątku w godz. 14-16
Adres planetarium:
al. Armii Krajowej 13/15
42-200 Częstochowa