Odpowiedź na pytanie: Czym jest wychowanie moralne? nie jest prosta ani łatwa, gdyż prezentowane są w tej dziedzinie różne stanowiska, uzależnione od społeczno-ideologicznych nastawień. Jest jednak rzeczą pewną, że dla tych, dla których Dekalog stanowi normę postępowania, wychowanie moralne jawi się jako oddziaływanie na osobowość wychowanka, by umiał on odróżniać dobro od zła; aby wybierał dobro, a odrzucał zło. By w konsekwencji stawał się bardziej człowiekiem, tzn. by bardziej „był”, aniżeli „miał”, aby także przez wszystko, co ma, co posiada, umiał bardziej i pełniej być człowiekiem.
Proces wychowania moralnego rozpoczyna się od najmłodszych lat życia człowieka. Początkowo dominuje w dziecku postawa przyjemnościowa, hedonistyczna. Dziecko odróżnia to, co przyjemne, od tego, co przykre. Dobrem dla niego jest przyjemność, zaś złem - przykrość. Najbliższe otoczenie, zwłaszcza rodzinne, pomaga dziecku wyjść z tej sfery subiektywnego oceniania, wprowadzając je w drugą fazę duchowego rozwoju. Daje mu ono poznać, że określone działania są dobre lub złe, niezależnie od tego, czy są źródłem przyjemności, czy przykrości. Aprobata lub dezaprobata ze strony najbliższego otoczenia pozwala dziecku poznać, co jest godne uznania, a co należy odrzucić.
W ten proces kształtowania się w wychowanku ocen i postaw moralnych włącza się nowa książka dla dzieci autorstwa bp. Antoniego Długosza pt. „Dekalog, czyli dziesięć propozycji Pana Boga”, wydana ostatnio przez krakowski Dom Wydawniczy „Rafael”. Ksiądz Biskup z wrodzoną sobie wrażliwością analizuje dogłębnie każde z dziesięciu przykazań, ukazując dzieciom w formie krótkiej katechezy ich pozytywny aspekt. Stwierdza m.in., że „przykazania Boże są wielką szansą dla nas. Zapraszają do utrzymywania i pogłębiania więzi oraz miłości z Panem Bogiem i ludźmi”. Autor nie boi się podejmować z dziećmi problemów poważnych i trudnych, ale czyni to z wielką prostotą i znajomością dziecięcej psychiki. Omówienie każdego przykazania kończą pytania skierowane do młodych czytelników, będące specyficznym rodzajem rachunku sumienia.
Książka jest bogato ilustrowana przez Katarzynę Napieracz. Wprawdzie jej okładka sugeruje, że przeznaczona jest szczególnie dla dzieci kończących klasę II, jako swoistego rodzaju pamiątka Pierwszej Komunii św., jednak z całą pewnością może być ona interesującą i kształcącą lekturą również dla dzieci starszych. Sądzę, że wielką korzyść z jej lektury odniosą nie tylko dzieci, ale również rodzice, pedagodzy i duszpasterze, zajmujący się na co dzień kondycją moralną człowieka.

Bp Antoni Długosz, „Dekalog, czyli dziesięć propozycji Pana Boga”, Dom Wydawniczy „Rafael”, Kraków 2009, s. 56.